Met Covey en Bonhoeffer het nieuwe jaar in

Het lijkt erop dat 2017 het jaar wordt waarin we in ons land een stembiljet krijgen met bijna net zoveel partijen als we inwoners hebben. En het jaar waarin de koude oorlog weer helemaal ‘terug is van weggeweest’, als de presidenten van Rusland en de Verenigde Staten hun retoriek tenminste waarmaken. Deze en andere ontwikkelingen laten zien dat de verbinding tussen mensen aan het wegvallen is. Daarmee wordt het ‘ieder voor zich’ of zelfs ‘ieder tegen een ander’.

Covey: overwinningen met je omgeving boeken
Van Covey’s bekende zeven gewoontes van effectief leiderschap gaan er drie over sociale effectiviteit: ‘Denk win-win’, ‘Eerst de ander begrijpen, dan zelf begrepen worden’ en ‘Streef naar synergie’. Drie gewoontes die in de geschetste actuele ontwikkelingen pijnlijk duidelijk ontbreken. Terwijl Covey deze gewoontes juist schetst als de weg naar ‘overwinningen met de omgeving’. Groter kan de tegenstelling met het ‘ieder voor zich en/of tegen een ander’ niet zijn.

In het keren van het huidige verkillende klimaat, is het cruciaal dat de verbinding weer teruggebracht wordt. Door te zoeken naar wat bindt, naar wat de ander drijft, naar waar gezamenlijke resultaten te halen zijn. Met als doelstelling ‘overwinningen met je omgeving’ te boeken. Overwinningen in dagelijkse dingen, in het realiseren van je visie, maar in een dimensie die daar ver boven uitsteekt.

Bonhoeffer: verbinding over gevangenismuren heen
Op 19 december 1944 schrijft de Duitse predikant Dietrich Bonhoeffer vanuit de gevangenis (vanwege betrokkenheid bij de mislukte moordaanslag op Hitler) zijn verloofde Maria von Wedemeyer een brief met een kerstgroet in de vorm van een gedicht. In dit gedicht  laat hij de (ondanks alles) sterke verbinding met zijn Maria op een speciale manier doorklinken. Het begint zo:

Von guten Mächten treu und still umgeben,
behütet und getröstet wunderbar,
so will ich diese Tage mit euch leben
und mit euch gehen in ein neues Jahr.

Vanuit deze verbinding kon Dietrich Bonhoeffer toch samen met zijn verloofde het nieuwe jaar in; ondanks hun gescheiden leven en hun zeer onzekere toekomst. Op 9 april 1945 werd definitief dat er voor Bonhoeffer geen volgende nieuwe jaren zouden volgen: hij werd die dag in concentratiekamp Flossenbürg opgehangen. In de laatste strofe van zijn gedicht sprak hij naar Maria al zijn berusting uit, ongeacht hoe de toekomst zou zijn:

Von guten Mächten wunderbar geborgen,
erwarten wir getrost, was kommen mag.
Gott ist bei uns am Abend und am Morgen
und ganz gewiss an jedem neuen Tag.

Hierin wordt hierin wat Covey jaren later bedoelde met het behalen van ‘overwinningen met je omgeving’, in Bonhoeffers geval met Maria samen. Wie Bonhoeffers werk leest, ziet nog iets anders uit Covey’s gedachtegoed aangetoond: overwinningen met je omgeving worden altijd vooraf gegaan door overwinningen op jezelf. ‘Zonder de nodige volwassenheid en persoonlijkheid kun je geen effectieve relatie aangaan. (…) Je kunt niet goed omgaan met anderen als je niet hebt gevochten voor een leven in harmonie met jezelf.’